De variis modis basiandi

Homines secundum genus affectuum animi quod eos in alios movet diverse oscula dant. Antiquis Romanis tres modi basiandi erant: osculare, basiare, saviare. Osculum erat basium non passionatum clausis labris datum; basium erat basiatio affectuosa, generaliter erga uxorem aut liberos; savium erat basium ardens, eroticum, lingua utendo pulsatum. Plura sunt autem hodie genera basiorum. Praeter basiationem modo Gallico actam, savio similem, temporibus nostris diversae osculationes possibiles sunt.

francese
Doisneau, De basio apud deversorium “de Ville”

Basium modo paniculi farti Americani (Italice “bacio a sandwich”) est basiatio labris alternis data, erotica ut saltatio Argentina “tango” appellata.

sandwich1

Quod Anglice basium “teaser” dicitur est osculatio provocans super varias partes corporis data ad solum sciscitandum.

teaser

Basium angeli, super palpebras clausas, dulce blandumque est ut saltatio classica.

palpebre

Tandem basium amoris est, quod, differens omni pari amantium, sinit ut digito caelum tangi possit. Aliquid simile  saltationi Americae Latinae “bachata” appellatae videtur.

Et tu, quod basium mavis?

fontana

Ex ovis ad litteras

Die praeterito degustavi vel, ut melius dicam,  devoravi placentam ex ovis frictam, exquisitam, suavem, a matre Catharina optime coquinatam. Avia cara mea, cui nomen erat Maria Carmilla (nomen rarum quod “hortus”, “pomarium” significat) matrem coquere docuit. Ego autem, ut iam scitis, artis culinariae plane imperita sum; tantum calefacio escas ab aliis paratas vel saepius eas comburo.

IMG_7817
Placenta a matre mea coquinata

Litterae quoque cibo nutriuntur. Fere superfluum est Cenae Trimalchionis mentionem facere. Omnibus deinde notus est Marcus Gavius Apicius, ganeo Romanus scriptorque antiquissimi libri de arte culinaria  cui titulus est “De re coquinaria”. Sed non de praeceptis culinariis dicere volo, sed potius de cibis in operibus litterariis commemoratis. Alimenta non solum sunt vitae cotidianae elementa primoria, sed etiam magnam vim evocandi possident. Ego ipsa placentae gratia amatam aviam meam in mentem revocavi. Morbidum crustulum in theam imbutum autem Marcello Proust eius infantiae recordari fecit. Analogia inter verbum et cibum antiquissima est. Adest in Biblia et in patribus Ecclesiae, et recurrit in Dante nostro, qui in opere “Convivium” appellato cibum sapientiae offerre volebat eis qui, variis de causis, operibus Latinis studere non poterant. Ergo cibus:corpus = veritas:mens, id est ut cibus fons vitae est ita verbum est fons veritatis et scientiae. Ne Michael de Cervantes quidem de cibo loqui omittit in eius opere magno. Enim scriptor Hispanicus iam in Domini Quixoti primis lineis nos certiores facit de eo quod don Alonso Quejana per hebdomadam edebat: Una olla de algo más vaca que carnero, salpicón las más noches, duelos y quebrantos los sábados, lentejas los viernes, algún palomino de añadidura los domingos […].

olla-podrida
Olla podrida

Olla est pastus meridiani mensa principalis in multis regionibus Hispanicis. Caro clixa est cui ciceres adiunguntur. Hispanici “olla podrida” eam appellant. Antiquis Romanis autem olla erat exceptorium ad coquendum aptum. Tale obsonium aptissimum est praesertim Sanctio, Domini Quixoti ministro, quia propter eius varietatem satisfacit necessitatibus eis qui fame mortui dicuntur, quod regulariter edere nequeunt. Hoc obsonium primum ab Atheniensibus ministratum est anno 389 a. Ch. n. ad Aristophanis comoediam cui titulus est Ἐκκλησιάζουσαι laete concludendam. Ecce huius antiquae ollae putridae partes:

« λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεο-
κρανιολειψανοδριμυποτριμματο-
σιλφιοκαραβομελιτοκατακεχυμενο-
κιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστερα-
λεκτρυονοπτοκεφαλλιοκιγκλοπε-
λειολαγῳοσιραιοβαφητραγα-
νοπτερύγων » (vv. 1169-1175)

Diffido igitur scriptoribus qui numquam de cibo, fame, appetitu, coquis, prandiis disserunt. Insipidi vel immo anorexici, id est sine veritatis appetitu, mihi videntur.

De otio fecundo

Dum foris aestuat, etsi in emisphaerio nostro adhuc ver est, intus aliquid scribere conor. Sed, cum brevitatem et laborem limae amarem, “limerick” componere decrevi. De carmine typico Anglicae linguae (Limerick est nomen urbis Hibernicae) agitur, rigida structura praedito:
– in versu primo qui primas partes agit indicatur;
– in secundo emergit eius peculiaris natura;
– in tertio praedicatum vel motus quem alii renituntur insunt;
– in ultimo versu naturae habitus eius qui primas partes agit melius definitur.
Versuum clausulae inter se consonant hoc modo: AABBA.

IMG_4276
Limerick, Wild Atlantic Way

Ecce igitur conatus meus:

Olim erat canis Cremonensis
qui spernax erat temporis non satis calescentis
sed venit annus non fortunatus
in quo periit congelatus
ille frigidulosus canis Cremonensis.

Melius me vos certe facere scietis. Cur non experimini?

 

Summas computemus…

Anno scholari peracto, nonnullas considerationes trahere conabor. Labor fuit amplus et onerosus, sed non satisfactionibus privus. Linguam Latinam in duobus conclavibus scholaribus docui et Italicam in tribus. CXI discipuli mihi fuerunt, quam ob rem et probationes permultas emendare debui et tantumdem rogationes agere. Insuper una cum Maria Assunta Zanetti, profestrice Universitatis Studiorum Ticinensis (UniPv) ego collegaequae inceptum effecimus cui Italice “Progetto ricerca-azione” (“Opus indagationis et actionis”) nomen est. De systemate educativo integrato agitur in quo ipsi exquaesitores apprehendunt dum discipulos docent. Huius experimenti paedagogici finis est facere ut alumni acquirant peritias speciales vel augeant eas quas iam possident ut talium facultatum gratia circumstantias difficiles solvere possint et in ludo et in vita. Fructus talis temptamenti paedagogici fuit confectio libri electronici, quem in imagine videre potestis, in quo  experimentum ipsum et eius exitus inlustrantur.

ClassePinocchio2

Credo nos hoc modo procedendo consilia Senecae Maioris secutos esse. Rhetor enim asserit: “Hoc ita semper habitum est, scholam quasi ludum esse, forum arenam […]”; id est, schola supervacua est, si ludus nulla utilitate est in vita vera. Sed ad textum Senecae eamus:

In scholastica quid non supervacuum est, cum ipsa supervacua sit? Indicabo tibi affectum meum: cum in foro dico, aliquid ago; cum declamo id quod bellissime Censorinus aiebat de his qui honores in municipiis ambitiose peterent, videor mihi in somniis laborare. Deinde res ipsa diversa est: totum aliud est pugnare, aliud ventilare. Hoc ita semper habitum est, scholam quasi ludum esse, forum arenam; et ideo ille primum in foro verba facturus tiro dictus est. Agedum istos declamatores produc in senatum, in forum: cum loco mutabuntur. Velut adsueta clauso et delicatae umbrae corpora sub divo stare non possunt, non imbrem ferre, non solem sciunt, vix se inveniunt: adsuerunt enim suo arbitrio diserti esse. Non est quod oratorem in hac puerili exercitatione spectes. Quid si velis gubernatorem in piscina aestimare? (Controversiae, 3, 12-13)

Praeses lycei nostri bonum iudicavit laborem actum et tali ratione opportunum putat experimentum proximo anno replicandum esse non solum nobis qui primi talem experientiam fecimus, sed etiam aliis docentibus scholae.

 

De indesiderato fructu amoris

In libro secundo De amoribus Ovidius  argumentum tractat quod generaliter cum Antiquitate Classica parum iunctum est: abortum. Ut Paulus Veyne dicit in volumine De vita privata in Imperio Romano, cum talis usus satis communis esset in aetate imperiali, nihil plus quam methodus anticonceptivus abortus a Romanis existimabatur, quasi si consilium gravitudinis interrumpendae a femina captum minimi momenti esset. Methodi abortivi vari erant: a sectionibus, ut ita dicam, chirurgicis usque ad substantiarum abortivarum sumptionem.
parto
Mentiones vagae ad hunc usum in comoediis plautinis sunt, sed in elegia erotica Romana abortus aperte commemoratur. In Ovidii elegia (Am., II, 13), quam deinde legere potestis, Corinna pessime se habet, postquam abortum fecerat. Quam ob rem carmen sumit formam invocationis Isidi, ut dea mulieris vitam servet. In versibus finalibus autem poesis auctor preces suas ad deam Graecam gestationis Ilithyiam vertit.
Amores, II, 13
Dum labefactat onus gravidi temeraria ventris,
in dubio vitae lassa Corinna iacet.
illa quidem clam me tantum molita pericli
ira digna mea; sed cadit ira metu.
sed tamen aut ex me conceperat—aut ego credo;
est mihi pro facto saepe, quod esse potest.
Isi, Paraetonium genialiaque arva Canopi
quae colis et Memphin palmiferamque Pharon,
quaque celer Nilus lato delapsus in alveo
per septem portus in maris exit aquas,
per tua sistra precor, per Anubidis ora verendi—
sic tua sacra pius semper Osiris amet,
pigraque labatur circa donaria serpens,
et comes in pompa corniger Apis eat!
huc adhibe vultus, etin una parce duobus!
nam vitam dominae tu dabis, illa mihi.
saepe tibi sedit certis operata diebus,
qua cingit laurus Gallica turma tuas.
Tuque laborantes utero miserata puellas,
quarum tarda latens corpora tendit onus,
lenis ades precibusque meis fave, Ilithyia!
digna est, quam iubeas muneris esse tui.
ipse ego tura dabo fumosis candidus aris,
ipse feram ante tuos munera vota pedes.
adiciam titulum: ‘servata Naso Corinna!’
tu modo fac titulo muneribusque locum.
Si tamen in tanto fas est monuisse timore,
hac tibi sit pugna dimicuisse satis!
Poetae habitus supplex oppugnatur in elegia sequente (Am., II, 14), in qua eius sermo vituperationis adversum abortum formam capit. Ad textum igitur eamus.
Amores, II, 14
Quid iuvat inmunes belli cessare puellas,
nec fera peltatas agmina velle sequi,
si sine Marte suis patiuntur vulnera telis,
et caecas armant in sua fata manus?
Quae prima instituit teneros convellere fetus,
militia fuerat digna perire sua.
scilicet, ut careat rugarum crimine venter,
sternetur pugnae trissis harena tuae?
si mos antiquis placuisset matribus idem,
gens hominum vitio deperitura fuit,
quique iterum iaceret generis primordia nostri
in vacuo lapides orbe, parandus erat.
quis Priami fregisset opes, si numen aquarum
iusta recusasset pondera ferre Thetis?
Ilia si tumido geminos in ventre necasset,
casurus dominae conditor Urbis erat;
si Venus Aenean gravida temerasset in alvo,
Caesaribus tellus orba futura fuit.
tu quoque, cum posses nasci formosa, perisses,
temptasset, quod tu, si tua mater opus;
ipse ego, cum fuerim melius periturus amando,
vidissem nullos matre negante dies.
Quid plenam fraudas vitem crescentibus uvis,
pomaque crudeli vellis acerba manu?
sponte fluant matura sua — sine crescere nata;
est pretium parvae non leve vita morae.
vestra quid effoditis subiectis viscera telis,
et nondum natis dira venena datis?
Colchida respersam puerorum sanguine culpant
aque sua caesum matre queruntur Ityn;
utraque saeva parens, sed tristibus utraque  causis
iactura socii sanguinis ulta virum.
dicite, quis Tereus, quis vos inritet Iason
figere sollicita corpora vestra manu?
hoc neque in Armeniis tigres fecere latebris,
perdere nec fetus ausa leaena suos.
at tenerae faciunt, sed non inpune, puellae;
saepe, suos utero quae necat, ipsa perit.
ipsa perit, ferturque rogo resoluta capillos,
et clamant ‘merito!’ qui modo cumque vident.
Ista sed aetherias vanescant dicta per auras,
et sint ominibus pondera nulla meis!
di faciles, peccasse semel concedite tuto,
et satis est; poenam culpa secunda ferat!
amores
Etiamsi exstabant rationes sociales, oeconomicae, religiosae et politicae quoque ad filium recenter natum deserendum vel ad praegnationem terminandam, tamen  Ovidius feminas accusat quod propter vanitatem hoc faciunt. Enim eae corpus rugis signatum habere nolunt. Deinde nominat nonnullos heroes mythologicos affirmans eos numquam fore si ab eorum matribus aborti essent. Nihilominus poetae iustificatio exstare videtur ad abortum perpetrandum: vindicta contra maritum. Casus est Medeae et Procnes, quae super suorum quorumque maritos, Iasonem et Terea, vindictam egerunt necando filios iam natos. In ultimis versibus Ovidius affirmat saepe mulieres quae liberos supprimunt eas ipsas in abortendo  mori. Ita faciens poeta corroborat communem opinionem secundum quam talis generis mors merita est. Carmen concluditur nova prece ad deos: numina veniam dent illi quae semel peccavit; secunda vice autem culpa puniatur.

 

Ferte fortiter

A blogo longe afui gravis luctus causa. Quam ob rem nec scribere quivi nec desiderium aliorum scripta legere in me erat. Ne voluntas quidem cum aliis colloqui mihi erat. Totam me pervadebat dolor. Nec multum melius in dies me habeo, ideo commendo me auxilio clarorum scriptorum  qui de dolore tractaverunt ut me adiuvent. His diebus praesertim evolvo paginas a Seneca Ciceroneque scriptas, quae paulum animum meum sublevant.

IMG_4262

In Seneca lego:

Quemadmodum tot amnes, tantum superne deiectorum imbrium, tanta medicatorum uis fontium non mutant saporem maris, ne remittunt quidem, ita aduersarum impetus rerum uiri fortis non uertit animum: manet in statu et quidquid euenit in suum colorem trahit; est enim omnibus externis potentior. (De Providentia, II, 1)

Ergo malum, adversitates, dolor, aegritudo sunt periclitationes quibus vir fortis honestusque constantia respondet; exercitationes sunt quas libenter subit, non dissimiliter ab athletis, a militibus, a gladiatoribus. Enim marcet sine aduersario uirtus (De Providentia, II, 4)

Sed cur bonis multa tristia dura toleratu incidunt? Patrium deus – inquit philosophus – habet aduersus bonos uiros animum et illos fortiter amat et ‘operibus’ inquit ‘doloribus damnis exagitentur, ut uerum colligant robur.’ Viles autem resistere nequeunt et steriliter querunt, et nihilominus supervivunt; immo longius et facilius quam fortes vivunt. Contra labor optimos citat (De Providentia, V, 4). 

Cur igitur hominibus honestis calamitates accidunt, si Providentia exstat?

Fata nos ducunt et quantum cuique temporis restat prima nascentium hora disposuit. Causa pendet ex causa, priuata ac publica longus ordo rerum trahit: ideo fortiter omne patiendum est quia non, ut putamus, incidunt cuncta sed ueniunt. Olim constitutum est quid gaudeas, quid fleas, et quamuis magna uideatur uarietate singulorum uita distingui, summa in unum uenit: accipimus peritura perituri. Quid itaque indignamur? quid querimur? ad hoc parati sumus. Vtatur ut uult suis natura corporibus: nos laeti ad omnia et fortes cogitemus nihil perire de nostro. Quid est boni uiri? praebere se fato. Grande solacium est cum uniuerso rapi; quidquid est quod nos sic uiuere, sic mori iussit, eadem necessitate et deos alligat. (De Providentia, V, 7-8). 

Realitas ergo bona est nec sensu carens. Consequenter etiam dolor est exercitatio nobis a Deo inflicta ut humana virtus extare et firmari possit. Dolor quoque ergo bonum est.

Non dissimiliter de dolore Cicero dicit:

Ut enim fit in proelio, ut ignavus miles ac timidus, simul ac viderit hostem, abjecto scuto fugiat, quantum possit, ob eamque causam pereat non numquam etiam integro corpore, cum ei qui steterit, nihil tale evenerit, sic qui doloris speciem ferre non possunt, abjiciunt se atque ita adflicti et exanimati jacent; qui autem restiterunt, discedunt saepissime superiores. Sunt enim quaedam animi similitudines cum corpore. Ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis opprimunt, simillime animus intentione sua depellit pressum omnem ponderum, remissione autem sic urgetur, ut se nequeat extollere. Et, si verum quaerimus, in omnibus officiis persequendis animi est adhibenda contentio; ea est sola offici tamquam custodia. Sed hoc idem in dolore maxime est providendum, ne quid abiecte, ne quid timide, ne quid ignave, ne quid serviliter muliebriterve faciamus, in primisque refutetur ac rejiciatur Philocteteus ille clamor. Ingemescere non numquam viro concessum est, idque raro, ejulatus ne mulieri quidem. (Tusc. disp., II, 54-55)

Magnus magister igitur dolor esse videtur. Sub eius flatu animae excrescunt.