Nosce te ipsum

Adobe Spark

Sensus est: ne te ipsum aestimaris aliorum laudatione, sed tua ipsius conscientia. (Cato, Disticha de moribus)

Annunci

Fabula brevis: prohibere non est educare

Noli bellaria furare!

Vas castanearum malorum conditivorum sublime  assurgebat super parvam figuram in solo culinae sedentem, toto in eius speculatione animo intentam. Mater eo ipso die id ad placentam conficiendam emerat, sed erga filium suum categorica fuerat: “Vas aperire non debes. Utcumque non posses, ponam id in loco tibi nimis alto”. Deinde in domum superiorem ascenderat, puerulum relinquens curiositate non satisfactum. Ex imo eam dulcedinem infans obtuebatur, colorem eius admirabatur et pittacium illud pulchrum ornamentorum plenum. Iam saporem degustabat. Forsan, sic cogitabat, si paululum tantum gustavisset, quantitas sufficiens ad crustum faciendum remansisset. Ei, re vera, unum coclear tantum sufficiebat. Prehendit igitur sellam et eam accessit ad altum armarium super sedem ascendens. Etsi brachium protendebat, vas semper nimis alte erat. Tunc scabelli recordatus est et descendit ut id caperet. Primum super sellam id posuit, deinde enisus est. Nihil. Aut is nimis parvus erat aut vas nimis alte erat, ut eius mater dixerat. Decrevit igitur omnia ostia aperire, super mensulam alium pedem posuit alium super ostium apertum collocavit, ut altius adveniret. Vas nunc pauca centimetra tantum ab eo distabat. Manum extendit ut id raperet, sed crus ob adminiculi, id est ostii, instabilitatem vacillavit: delicia illa iam procul erat. Tam vacillavit ut aequilibrium perderet. Pueri mater post nonnullas horas tantum casum animadvertit. Vane clamavit.

marmellata

Nemo umquam aperuit vas illud, quod quadraginta annos clausum permansit donec, domo alienata, possessores novi in purgamenta id iactaverunt.

Homo homini lupus

Laboris causa tempore careo ad blogum curandum. Quam ob rem pauca scribam.

Casu incidi in Alberti Einstein  sententiam quam numquam antea audiveram. Aforismus aliis verbis asserit quod primus  Plautus iam dixit in comoedia cui titulus est Asinaria: “lupus est homo homini“. Enim etiam scientiarum peritus efficaciter exprimit conceptum secundum quem homo movetur instinctu sui similem opprimendi. Haec sunt physici praemio Nobeliano laureati verba:

“Homo pyrobolum atomicum excogitavit, sed nullus mus in toto orbe terrarum laqueum ad mures capiendos construeret.”

topolino

Pessimus omnium animalium es, homo.

De pulchritudine controversa

Gradatim labitur aestas. Hoc in tempore anni Itali se parant ad pulcherrimam omnium feminarum Italarum eligendam. Hodie vespere enim coronabitur “Dominula Italia MMXVII” (Miss Italia 2017). Usque ad annum MMXIII televisio publica patria tale certamen pulchritudinis emisit, sed subinde emissio televisifica interrupta est variis rationibus, sed praesertim ob altum pretium emissionis et maxime ob multas controversias quas mercatus et usus corporis feminei suscitaverunt. Etiam apud nos magistra civium Cremae, urbis sitae non longe a Cremona, certamina pulchritudinis vetavit quia, eius sententia, tales competitiones figuram femineam humiliant (Crema, la sindaca mette il veto alle miss). Non defuerunt qui cum ea dissenserunt; non pauci enim sunt qui pulchritudinem virtutem putant et eam censent dotem utilem ad laborem inveniendum praesertim his temporibus inopia operarum vexatis.

Et quid de maioribus nostris? Antiqui certationes pulchritudinis non spernebant. Fortasse primum certamen huius generis iudicium Paridis considerari potest. Priami filius enim controversiam inter Iunonem, Minervam et Venerem, quae esset dearum pulcherrima, solvit premium Veneri tribuendo.

venus
Venus (S. Botticelli)

 

Etiam in operibus Sapphus, Alcmanis et Theophrasti testimonium est certaminum et feminis et maribus reservatorum et declamationibus poeticis comitatorum. Incertum est autem qui talium spectaculorum iudices fuerint; forsan mulieres agones femineos tantum iudicabant, mares autem arbitri erant in certationibus et femineis et masculinis. Graeci enim principium kalokagathiae sustinebant: qui pulcher est etiam quod ad mores pertinet bonus est. Etiam apud Romanos pulchritudinis contentionum documentum est. Cassius Dio testando affectionem Augusti erga Terentiam, Mecenatis uxorem, quae Romam reliquit ut in Galliam Octavianum sequeretur ad rumores vulgi vitandos, scribit tantam fuisse Imperatoris cupidinem adversus Terentiam ut olim eam coegerit interesse inter pulchritudinis certamen contra Liviam, Augusti uxorem. De certatione inter has duas feminas licet dubitare, sed non de talis generis agonum ortu.

Solomon-Toilet_Roman_Lady-906x1024
Toilet Roman Lady (S. Solomon)

Imperii Bizantyni aetate aliquid simile certaminibus pulchritudinis hodiernis erat modus quo imperatoris sponsa designabatur. In Biblia tandem legimus regem Assyrium Assuerum uxorem suam, Esther, elegisse ex mulieribus pulchris et incorruptis.

Igitur, quid adiungam? “Venisne tu de caelo profundo an surgis de abysso, Pulchritudo?” (C. Baudelaire)

 

 

Pauca post reditum

Ad blogum revertor post ferias aestivas, quas degi, ut soleo, in Camunorum valle, ubi abhinc nonnullos annos pater meus emit domum parvam et, ut ita dicam, Spartanam, sed aptam familiae nostrae, ad negotia cottidiana et clamores viarum urbanarum fugiendos.

IMG_4390
In parvo vico ubi solite versor multae commoditates quibus cottidie fruimur desunt; enim non sunt tabernae ubi emptiones fieri possint et nexus interretialis lentus et saepe absens est. Talibus rationibus fere omnibus diebus pedibus obsonatum petebam Burnium, ubi acta diurna Cremonensia emebam ut me certiorem facerem de eventibus urbis meae. Insuper difficile fuit per interrete navigare; quam ob rem legere nequivi sodalium commentaria nec blogum meum renovare. Tantum potui breviter apud “Twitter” pipiare.
Status caeli bonus permansit per multos dies, sed, ut scitis, in montibus aër tam repente mutat ut tepor solis cedere possit violentiae gelidae grandinis, quam improvisus iris tandem dissipat.

IMG_4398
IMG_4400Dies amicus mihi fuit, nox inimica. Sub luce diei enim in naturae pulchritudinem me immersi et per agros et calles peragravi nonnunquam sola, saepius comitata, praesertim a caro Matthaeo, qui minus dolorosum mihi fecit percurrere vias quas abhinc non multum tempus cum patre meo metiebar. Noctu autem angores cor meum vexabant et saepe dormire mihi difficile erat.
Inopinanter ambulando inveni Sosiam quem, ut dicunt, celatum in quadam parte orbis terrarum, nos omnes habemus.

IMG_4433

 

Similitudinem inter nos perfectam esse puto. Nonne vobis videtur?

Non modo cantiunculae sunt

Secundum Svetonium, Tiberius, historiae fabularis studiosus, grammaticos quaestionibus singularibus experiebatur: “Quae mater Hecubae, quod Achilli nomen inter virgines fuisset, quid Sirenes cantare sint solitae” (Tib., III, 70). Rogatio ultima insidiosa est, quia nemo id scire poterat. Homerus enim nihil de Sirenum cantus argumento dicit, sed tantum narrat eas heroa invitavisse ut earum vocem auscultaret:

δεῦρ᾽ ἄγ᾽ ἰών, πολύαιν᾽ Ὀδυσεῦ, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,

νῆα κατάστησον, ἵνα νωιτέρην ὄπ ἀκούσηις.

οὐ γάρ πώ τις τῆιδε παρήλασε νηὶ μελαίνηι,

πρίν γ᾽ ἡμέων μελίγηρυν ἀπὸ στομάτων ὄπ᾽ ἀκοῦσαι,

ἀλλ᾽ ὅ γε τερψάμενος νεῖται καὶ πλείονα εἰδώς.

ἴδμεν γάρ τοι πάνθ᾽ ὅσ᾽ ἐνὶ Τροίηι εὐρείηι

Ἀργεῖοι Τρῶές τε θεῶν ἰότητι μόγησαν,

ἴδμεν δ᾽, ὅσσα γένηται ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρηι. (Od., XII, 184-191)

ulisse-e-le-sirene
Ulixes et Sirenes (Pictura vascularis)

Istum ipsum locum Cicero ita vertit:

O decus Argolicum, quin puppim flectis, Ulixes, / Auribus ut nostros possis agnoscere cantus? / Nam nemo haec umquam est transvectus caerula cursu, / Quin prius astiterit vocum dulcedine captus, / Post, variis avido satiatus pectore musis, / Doctior ad patrias lapsus pervenerit oras. / Nos grave certamen belli clademque tenemus, / Graecia quam Troiae divino numine vexit, / Omniaque e latis rerum vestigia terris. 

Orator subinde adiungit:
Vidit Homerus probari fabulam non posse si cantiunculis tantus irretitus vir teneretur; scientiam pollicentur, quam non erat mirum sapientiae cupido patria esse cariorem. Atque omnia quidem scire cuiuscumquemodi sint cupere curiosorum, duci vero maiorum rerum contemplatione ad cupiditatem scientiae summorum virorum est putandum. (De finibus bonorum et malorum, V, 18)

Secundum Ciceronem igitur Sirenum cantus scientiae pollicitatio est. Dantes Alagherius autem modo christiano arcanum solvit: Sirenes peccati fascinantis et dilectabilis bonorum terrenorum symbolum sunt.

sirenadalì
De Sirene (S. Dalì)

Summus  poëta cedit dulci sono vocis eiusdem Sirenis quam Ulixes nanctus erat in eius itinere.

Poi ch’ella avea ‘l parlar così disciolto,
cominciava a cantar sì, che con pena
da lei avrei mio intento rivolto.
«Io son, cantava, io son dolce serena,
che’ marinai in mezzo mar dismago;
tanto son di piacere a sentir piena!
Io volsi Ulisse del suo cammin vago
al canto mio; e qual meco s’ausa,
rado sen parte; sì tutto l’appago!» (Purgatorio, XIX, 16-22)

Recenter alii scriptores Sirenum aenigma tractaverunt. Franciscus Kafka in eius opere De silentio Sirenum mythum haud mediocriter variat: ab hac parte Ulixes, qui heroos homerici animo caret, sibi aures claudit, ut socii faciunt, ab illa parte creaturae aquaticae nova arma habent: silentes manent. Incertum est utrum earum silentium prolusio ad vitae humanae inanitatem sit an Ulixes eas audire recuset, exprimens distantiam hominis a divino.

Bertoldus Brecht autem in eius opere De Ulixis mendacio affirmat Sirenes cantum Ulixi negavisse, nolentes earum artem donare pusillo homini qui earum cantui cedere non poterat et qui, re vera,  earum vocem mellifluam tantum sentire finxit. Poesin Sirenum cantui comparando Brecht ex se quaerit quomodo ars possibilis sit cum ii qui audiunt implicari nolint.

La-sirena-e-il-poeta
De Sirene et poeta (M. Chagall)

 

Quid igitur Sirenes cantare solitae sunt? Fortasse – ut Italus Calvino ait – Odysseam canere pergunt, forsan simillimam illi quam legimus, forsan diversissimam.